สมเด็จพระราชาธิบดีฮารัลด์ที่ 5 แห่งนอร์เวย์ สวรรคต 89 พรรษา

สมเด็จพระราชาธิบดีฮารัลด์ที่ 5 แห่งนอร์เวย์ เสด็จสวรรคตด้วยพระชนมพรรษา 89 พรรษา เมื่อวันที่ 28 สิงหาคม เวลา 06.35 น. ตามเวลาท้องถิ่น หรือ 11.35 น. ตามเวลาในประเทศไทย ณ โรงพยาบาลมหาวิทยาลัยออสโล พระราชวังนอร์เวย์ออกแถลงการณ์ว่า พระองค์เสด็จสวรรคตอย่างสงบ ท่ามกลางช่วงเวลาที่ราชวงศ์นอร์เวย์กำลังเผชิญความท้าทายหลายด้าน

 

พระองค์ทรงเข้ารับการรักษาที่โรงพยาบาลตั้งแต่วันที่ 17 สิงหาคม หลังทรงติดเชื้อแบคทีเรียในกระแสพระโลหิต โดยก่อนหน้านี้ในปี 2024 พระองค์เคยทรงประชวรจากการติดเชื้อระหว่างเสด็จพระราชดำเนินเยือนมาเลเซีย และทรงได้รับการถวายการรักษาด้วยเครื่องกระตุ้นหัวใจชั่วคราว ก่อนเสด็จพระราชดำเนินกลับนอร์เวย์และทรงได้รับการติดตั้งเครื่องกระตุ้นหัวใจแบบถาวรในเวลาต่อมา

 

สมเด็จพระราชาธิบดีฮารัลด์ที่ 5 ทรงเป็นประมุขแห่งรัฐของนอร์เวย์มาตั้งแต่ปี 1991 และทรงเป็นพระมหากษัตริย์พระชนมพรรษาสูงที่สุดในยุโรป ก่อนเสด็จสวรรคต พระองค์ทรงประกาศว่าจะลดจำนวนพระราชกรณียกิจลง แต่ทรงยืนยันอย่างชัดเจนว่าจะไม่ทรงสละราชสมบัติ โดยตรัสว่าพระปฏิญาณในฐานะพระมหากษัตริย์เป็นพระปฏิญาณตลอดพระชนมชีพ

 

พระมหากษัตริย์ผู้ทรงนำราชวงศ์สู่ยุคใหม่

 

สมเด็จพระราชาธิบดีฮารัลด์ที่ 5 ทรงเป็นพระราชปนัดดาในสมเด็จพระราชินีนาถวิกตอเรียแห่งสหราชอาณาจักร และเสด็จขึ้นครองราชย์ในปี 1991 ทรงค่อย ๆ ปรับบทบาทของสถาบันพระมหากษัตริย์ให้สอดคล้องกับสังคมนอร์เวย์ยุคใหม่ ขณะเดียวกันยังทรงรักษาบทบาทสำคัญในการเป็นศูนย์รวมจิตใจของประชาชน

 

หนึ่งในเหตุการณ์สำคัญคือเหตุการณ์ก่อการร้ายเมื่อปี 2011 ซึ่ง Anders Behring Breivik สังหารประชาชน 77 รายในกรุงออสโลและเกาะอูโทยา สมเด็จพระราชาธิบดีฮารัลด์ที่ 5 ทรงมีพระราชดำรัสทางโทรทัศน์เพื่อปลอบประโลมประชาชน โดยทรงย้ำว่า “เสรีภาพแข็งแกร่งกว่าความกลัว”

 

เมื่อเกิดอุทกภัย พายุ หรือภัยพิบัติ พระองค์มักเสด็จพระราชดำเนินไปยังพื้นที่ประสบภัยด้วยพระองค์เอง เพื่อทรงพบปะประชาชนที่สูญเสียบ้านเรือนหรือบุคคลอันเป็นที่รัก โดยไม่ทรงถือพระองค์และมักทรงฉลองพระองค์อย่างเรียบง่าย

 

พระองค์ยังทรงมีพระราชดำรัสสนับสนุนความอดทนและการอยู่ร่วมกันของผู้คนที่มีภูมิหลัง ความเชื่อ และรสนิยมทางเพศแตกต่างกัน สะท้อนพระราชดำริในการเปิดกว้างของสถาบันพระมหากษัตริย์

 

ทรงฝ่าธรรมเนียมเพื่ออภิเษกสมรสกับสามัญชน

 

พระราชประวัติของสมเด็จพระราชาธิบดีฮารัลด์ที่ 5 ยังสะท้อนการเปลี่ยนแปลงของราชวงศ์นอร์เวย์ พระองค์ทรงอภิเษกสมรสกับ สมเด็จพระราชินีซอนยา ซึ่งเป็นสามัญชนในปี 1968 หลังทรงมีความเห็นต่างกับพระราชบิดาเป็นเวลานานถึง 9 ปี

 

ก่อนหน้านั้น พระองค์ทรงยืนยันว่าจะไม่ทรงอภิเษกสมรส หากต้องทรงละทิ้งสมเด็จพระราชินีซอนยา ซึ่งท้ายที่สุดพระราชบิดาทรงยอมรับการตัดสินพระราชหฤทัย

 

สมเด็จพระราชาธิบดีฮารัลด์ที่ 5 ยังทรงสนพระราชหฤทัยด้านกีฬาและรถยนต์ โดยเฉพาะกีฬาเรือใบ พระองค์ทรงเป็นผู้ควบคุมเรือเข้าแข่งขันระดับโลกและเคยเข้าร่วมการแข่งขันกีฬาโอลิมปิกหลายครั้ง แม้จะไม่สามารถคว้าเหรียญทองได้เช่นเดียวกับพระราชบิดา

 

นอกจากนี้ พระองค์ยังทรงให้ความสำคัญกับการอนุรักษ์ธรรมชาติ และเมื่อพระชนมพรรษา 76 พรรษา ทรงบรรลุพระราชประสงค์ส่วนพระองค์ด้วยการเสด็จพระราชดำเนินเข้าสู่ป่าฝนอเมซอนในบราซิลเป็นเวลา 4 วัน และทรงใช้ชีวิตร่วมกับชนพื้นเมืองยานอามี

 

พระราชโอรสขึ้นครองราชย์

 

การเสด็จสวรรคตของสมเด็จพระราชาธิบดีฮารัลด์ที่ 5 เกิดขึ้นในช่วงที่ความนิยมของสถาบันพระมหากษัตริย์นอร์เวย์เผชิญแรงกดดัน โดยผลสำรวจของ Norstat เมื่อเดือนกุมภาพันธ์ 2026 พบว่า การสนับสนุนสถาบันพระมหากษัตริย์ลดลงเหลือ 60% จาก 70% ในเดือนก่อนหน้า ก่อนเพิ่มขึ้นเป็น 64% ในเดือนพฤษภาคม

 

อย่างไรก็ตาม สมเด็จพระราชาธิบดีฮารัลด์ที่ 5 ยังคงได้รับความนิยมส่วนพระองค์ โดยผลสำรวจเดือนกุมภาพันธ์ระบุว่า พระองค์ทรงเป็นสมาชิกพระราชวงศ์ที่ประชาชนมองว่าเป็นตัวแทนของราชวงศ์นอร์เวย์ได้ดีที่สุด ด้วยคะแนน 9.2 จาก 10

 

สมเด็จพระราชาธิบดีฮารัลด์ที่ 5 เสด็จสวรรคตในช่วงที่ราชวงศ์กำลังเผชิญปัญหาหลายด้าน ทั้งกรณีของ มกุฎราชกุมารีเมตเตอ-มาริต พระชายาในมกุฎราชกุมารฮากอน ซึ่งเผชิญเสียงวิพากษ์วิจารณ์เกี่ยวกับความสัมพันธ์กับ Jeffrey Epstein รวมถึงกรณีพระโอรสของพระนาง คือ Marius Hoiby ซึ่งถูกพิพากษาว่ามีความผิดในคดีข่มขืน 2 กระทง และความผิดเกี่ยวกับความรุนแรงในครอบครัว

 

มกุฎราชกุมารฮากอน พระราชโอรสในสมเด็จพระราชาธิบดีฮารัลด์ที่ 5 ซึ่งมีพระชนมพรรษา 53 พรรษา จะทรงขึ้นครองราชย์เป็นพระมหากษัตริย์พระองค์ที่ 4 ของนอร์เวย์ นับตั้งแต่ประเทศได้รับเอกราชจากสวีเดนในปี 1905 โดยมกุฎราชกุมารีเมตเตอ-มาริตจะทรงดำรงพระอิสริยยศสมเด็จพระราชินี